Stuurgroep anorexia: zorg patiënten moet dringend beter (Bron: AD)

Geplaatst op
Wat zie jij als je in de spiegel kijkt?

De zorg voor anorexiapatiënten kan en moet beter om levensbedreigende situaties te voorkomen, vindt het ministerie van Volksgezondheid.

Daarom heeft minister Hugo de Jonge (CDA) een stuurgroep van psychiaters, psychologen en kinderartsen ingesteld. Vanaf woensdag komen ze bij elkaar om afspraken te maken om problemen rondom anorexiazorg het hoofd te bieden.

Aanleiding voor de stuurgroep is het verhaal van de 13-jarige Anne, in dagblad Trouw. Zij staat net als andere patiënten al maanden op de wachtlijst voor behandeling van haar eetstoornis. De gemiddelde wachttijd is ongeveer veertien weken.

,,Enerzijds zijn het die wachtlijsten, anderzijds is er een tekort aan bedden voor patiënten die acuut hulp nodig hebben’’, constateert Eric van Furth, hoogleraar Eetstoornissen aan de Universiteit van Leiden en werkzaam bij GGZ Rivierduinen Eetstoornissen Ursula. Van Furth is een van de deskundigen die vanaf volgende week de zorgproblemen gaat bespreken. De stuurgroep hoopt afspraken te maken om op korte termijn de nood te verlichten.

Levensbedreigende situaties

 ,,Omdat patiënten met beginnende anorexia lang wachten, worden hun problemen steeds complexer. Er ontstaat grote druk op specialistische klinieken’’, stelt Van Furth. En tieners die acuut hulp nodig hebben, kunnen soms niet in het ziekenhuis terecht. ,,Het gaat dan om patiënten in levensbedreigende situaties, die dwangvoeding nodig hebben.’’

Hoe de psychische aandoening waarbij vooral meisjes zichzelf dwangmatig uithongeren precies ontstaat, is niet duidelijk, al speelt volgens de hoogleraar genetische kwetsbaarheid een belangrijke rol. ,,We denken dat iemand aanleg  moet hebben om anorexia te kunnen krijgen’’, zegt van Furth. ,,Lijnen is daarbij een uitlokkende factor. Slank zijn wordt in onze samenleving beloond, dus slaan meisjes soms door in hun lijngedrag.’’

Kick

Patiënten van de slopende ziekte zien hun eetstoornis  niet als een probleem, maar als een oplossing. Juist daarom is de ziekte moeilijk te behandelen, stelt van Furth. ,,Voor de meeste mensen is lijnen iets naars, maar een anorexiapatiënt krijgt er een kick van. Ik heb soms patiënten die zeggen: ‘Met mij gaat het goed. Ik wil alleen dat mijn ouders me met rust laten, zodat ik kan afvallen.’’

De hoogleraar ziet ook dat Instagram de rol van pro-anorexia sites heeft overgenomen. Bij laatstgenoemde gaat het om websites waarop maken meisjes elkaar aanmoedigen om zo min mogelijk te eten. Van Furth ,,Patiënten zoeken op Instagram naar eetstoornis-gerelateerde zoekwoorden en gebruiken foto’s van dunne catwalk-modellen om ‘thinspiration’ op te doen.’’

In Nederland kampen ongeveer 7.000 mensen met anorexia. In totaal kent ons land ongeveer 200.000 patiënten met een eetstoornis.

Obsessief lijngedrag

Bij jonge tieners herken je anorexia door obsessief lijngedrag. ,,Ouders moeten gealarmeerd zijn als hun zoon of dochter een normaal gewicht heeft en toch gaat lijnen. Zeker als het streefgewicht steeds verder naar beneden wordt bijgesteld’’, zegt Van Furth. Hij adviseert ouders om zo snel mogelijk naar de huisarts te gaan als ze een vermoeden hebben. ,,Hoe sneller de behandeling begint, hoe makkelijker de ziekte te behandelen is.’’

 

‘Revolutionair’ onderzoek onthult oorzaak hartfalen bij zwangere vrouwen (Bron: RTVNoord)

Geplaatst op
Zwanger

‘Revolutionair’ onderzoek onthult oorzaak hartfalen bij zwangere vrouwen

Het UMCG heeft een nieuwe onderzoekstechniek ontwikkeld waarmee hartcellen kunnen worden gekweekt uit huidcellen. Onderzoek naar hartziekten op celniveau was tot voor kort vrijwel onmogelijk, maar door deze techniek kan het wel.

Onderzoeker Martijn Hoes van het UMCG promoveert woensdag op dit onderwerp. Hij deed onderzoek naar hartfalen bij zwangere vrouwen. Met de nieuwe celtechniek bewees hij dat de oorzaak van het hartfalen te wijten is aan het vetzuurmetabolisme in het hart. Het UMCG noemt de nieuwe methode revolutionair.

Onvoldoende bloed

‘Over hartfalen bij vrouwen is tot nu toe heel weinig bekend. Meer kennis daarover kan helpen bij vroegtijdig herkennen van hartfalen’, zegt Hoes. Bij hartfalen is de hartspier niet meer in staat voldoende bloed door het lichaam te pompen.

De nieuwe onderzoeksmethode biedt veel mogelijkheden, stelt de promovendus. ‘Je kunt niet even een paar celen uit de hartspier halen om te onderzoeken,’ legt Hoes uit. ‘Dat kan voor veel andere weefsels wel, maar bij het hart is dat niet wenselijk.’

Elk type cel kweken

Dankzij nieuwe technieken kon Hoes nu wel hartcellen onderzoeken. ‘We zijn inmiddels in staat om huidcellen om te zetten in stamcellen en die weer te kweken tot elk type cel; dus ook tot hartcel.’

‘Een gezond hart komt aan energie door vet te verbranden. Als het hart in de problemen komt – bij ziekte – gaat het hart over op verbranding van suiker. Dat is minder efficiënt op de lange termijn en leidt dan ook al gauw tot hartfalen.’

Tijdens een zwangerschap wordt de verbranding van vet extra gestimuleerd. ‘Bij de vrouwen met hartfalen gebeurt dat ook, maar om de één of andere reden lukt het niet dat vet daadwerkelijk te verbranden, dus wordt alsnog suiker gebruikt.’

Vroege diagnose

Het onderzoek van Hoes heeft vooral tot doel om beter te begrijpen waarom sommige vrouwen hartfalen krijgen rond hun zwangerschap en uiteindelijk te komen tot een betere diagnose en behandelingen.

‘We weten dat hartfalen bij deze patiënten terugkomt bij elke zwangerschap en ernstige gezondheidsproblemen kan veroorzaken. Vroege diagnostiek en goede behandeling kan daarmee problemen rondom de bevalling voorkomen.’

‘Het vrouwenlichaam is voor de meeste jongens een blinde vlek’ (Bron: AD)

Geplaatst op
Ook op het gebied van seksualiteit.

Wat vinden meisjes lekker in bed?

Is elke dag masturberen normaal? Alles wat tienerjongens graag willen weten, maar nooit durven te vragen, kunnen ze lezen in ‘Respect’, de bestseller van de Zweedse seksuoloog Inti Chavez Perez.

Was de behoefte aan een seksgids voor jongens zo groot?

,,Doorgaans is seksuele opvoeding gefocust op meisjes: wat moet je doen om niet zwanger te worden? Hoe ga je om met seksuele intimidatie op straat? We leggen de verantwoordelijkheid voor seks volledig bij hen. Meisjes laten zich ook vaker op soa’s testen dan jongens. Met mijn boek wil ik die situatie omdraaien: jongens en mannen hebben er veel bij te winnen als ze wat van die verantwoordelijkheid op zich nemen. Daarmee zouden ze niet alleen zichzelf helpen, maar de hele samenleving, want 99 procent van alle seksuele misdaden wordt begaan door – vooral jonge – mannen.’’

In plaats van meisjes te leren hoe ze zich kunnen beschermen, wil je jongens leren hoe ze zich moeten gedragen?
,,Precies. Als jongens samen zijn met hun vrienden staan ze onder groepsdruk. Dan doen ze dingen waarvoor ze zich stiekem schamen. Een meisje naroepen dat ze een mooie kont heeft, bijvoorbeeld. Het is hun manier om te zeggen: ‘Ik hoor bij dit groepje’. Als ik jongens apart spreek – en dat gebeurt vaak, want ik ga geregeld op scholen praten – geven ze toe dat ze het liever anders willen. Ze zijn niet dom: ze weten best wat ze doen. Ze zullen hun gedrag proberen te vergoelijken – ‘Het was maar een grapje’ – maar diep vanbinnen weten ze dat het fout is. Als jongen moet je afstand nemen van dat soort mannelijk gedrag waarbij je over anderen heen loopt. Maar het zal niet vanzelf gaan, dat moeten we ze leren.’’

In het eerste hoofdstuk leg je uitvoerig uit hoe het mannenlichaam werkt. Kennen jongens hun eigen lichaam niet?
,,Als mijn ervaring op Zweedse scholen me één ding heeft geleerd, dan is het wel dat jongens dat veel minder goed kennen dan meisjes. Ze maken zich grote zorgen, en dan vooral over hun penis. Wat zijn die rare vlekken? Waarom staat hij een beetje krom? Groeit hij wel genoeg als ik een erectie heb?

Ook het vrouwenlichaam is voor de meeste jongens een blinde vlek. Veel jongens vertellen me dat ze problemen hebben in hun seksleven. Vaak krijgt hun meisje geen orgasme. Als ik vraag wat ze zoal doen, dan komt het neer op: ik stop mijn piemel in haar vagina en klaar. Ze weten niets over de clitoris of over hoe ze een meisje clitoraal kunnen bevredigen – de meeste meisjes komen makkelijker clitoraal dan vaginaal klaar. Dat is basiskennis over het vrouwenlichaam, waar de meeste jongens geen flauw benul van hebben.’’

Waarom is het zo pover gesteld met hun kennis?
,,Omdat ze zich op de verkeerde plekken informeren. Jongens wenden zich met hun vragen vooral tot internetfora of vrienden, terwijl meisjes vaker in boeken of in de medische hoek op zoek zullen gaan. De informatie die jongens en meisjes krijgen, is kwalitatief erg verschillend. Voor een deel heeft het ook met de meisjes te maken: velen willen vooral pleasen. Ze zeggen niet: ‘Dat pornogedoe dat je op het internet hebt gezien en imiteert in bed, dat doet het écht niet voor mij’. Zo houden ze de jongens natuurlijk in het ongewisse. In mijn boek heb ik gesprekken met meisjes over hun seksleven opgenomen. Eindelijk kunnen jongens lezen wat meisjes écht denken.’’

Elk goed seksleven begint bij nieuwsgie­rig­heid

Er wordt al langer beweerd dat porno de seksuele ontwikkeling van jongens in de weg staat: ze houden er vreemde voorkeuren en een nog vreemder lichaamsbeeld aan over.
,,Porno speelt een grote rol, omdat veel tienerjongens er dagelijks naar kijken. Maar ook zonder porno krijgen jongeren een erg vertekend beeld van seksualiteit. In elk reclamespotje zie je meisjes met weinig kleren aan die alleen maar willen behagen, terwijl de mannen gevoelloos en gevaarlijk ogen. Zelfs wie nooit naar porno kijkt, wordt met dat ideaalbeeld geconfronteerd. Jongeren worden erg ongelukkig van die stereotypen. Wij allemaal. Bij bijna een kwart van de stellen die in relatietherapie gaan, hebben de problemen te maken met de rolverdeling.’’

In je boek geef je ook tips over sexting en pijpen. Soms wordt het haast grappig. Citaat: ‘In sommige comedyfilms wordt beweerd dat een stofzuigerslang om je pik hetzelfde gevoel geeft als gepijpt worden. Ik raad masturberen met behulp van stofzuigers af.’
,,Elk goed seksleven begint bij nieuwsgierigheid. Voor veel jongens begint het met masturberen, lang vóór ze seks met anderen hebben. Het geeft ze de kans om grondig te experimenteren. Geloof me, het is ongelofelijk welke hulpmiddelen ze gebruiken. Als je nog nooit een blowjob hebt gehad, denk je misschien: een stofzuiger zuigt toch ook? Weet jij veel dat een goeie blowjob niks met zuigen te maken heeft, maar alles met de natheid van een mond.

Open zelf het gesprek over seks. Dan weet je tiener dat hij bij jou terecht kan

Ook over sexting hoeven we niet onnozel te doen. Ouders willen niet dat hun zonen dick pics sturen, maar we weten allemaal dat ze het wél doen. Dan kun je ze maar beter leren onder welke omstandigheden naaktfoto’s sturen gepermitteerd is, en hoe je een goeie dick pic maakt, want er circuleren al zo veel slechte foto’s (lacht).
Het grote probleem is dat wij niet naar onze tieners luisteren. Wat ons betreft, zit onze taak erop als ze geen soa’s krijgen en niet zwanger worden. Dat noemen we dan seksuele opvoeding, maar dat is toch niet genoeg? Dat is alsof je een kookboek zou schrijven zonder recepten, met slechts één boodschap: eet geen suiker, suiker is slecht voor je. Zo ziet seksuele opvoeding er vandaag uit: geen recepten, alleen maar waarschuwingen. Het is hoog tijd dat we interesse tonen in hun seksualiteit, en dat we luisteren naar hun vragen.’’

Welk advies zou je ouders van tienerjongens geven?
,,Open zelf het gesprek over seks. Dan weet je tiener dat hij bij jou terecht kan, als hij er behoefte aan heeft. Begin je er pas over te praten als er een crisis is, dan is het te laat. En dan heb ik het niet over Het Grote Seksgesprek, het kan ook subtieler. Door condooms in de badkamer te leggen zorg je ervoor dat hij veilig kan vrijen. Je kunt ook boeken over seks in huis halen. Of je kunt de link naar de website van Sensoa op de deur van je koelkast hangen. Dan weet hij: mijn ouders beseffen dat ik een seksueel wezen ben.’’

Krijg je weleens negatieve reacties van ouders?
,,Absoluut. Eén keer kwam een moeder heel kwaad op me toegestapt: ‘Ik zou jouw boek nooit aan mijn zoon geven. Hij is daar niet klaar voor.’ Die vrouw beseft kennelijk niet dat de meeste jongens al naar porno beginnen te kijken als ze 11 zijn, nog vóór ze in de puberteit zitten. Aan dat soort wishful thinking hebben tienerjongens geen boodschap. Waar ze behoefte aan hebben, is voorlichting.’’

 

Doorbraak in strijd tegen hiv (Bron: AD)

Geplaatst op
Hoopvol met HIV

Doorbraak in strijd tegen hiv: ‘Deze dag gaat de geschiedenisboekjes in’

Directeur van het Aidsfonds Mark Vermeulen (39), die zelf ook hiv heeft, is euforisch over het nieuws dat het na twaalf jaar eindelijk is gelukt om twee nieuwe patiënten te genezen van hiv. Hij denkt dat deze dag de geschiedenisboeken in gaat, maar wat betekent de doorbraak nu in de praktijk?

Hoe zou je dit nieuws beschrijven?
,,Ik vind het geweldig, hoopvol en ontzettend inspirerend dat dit mogelijk blijkt. Een mijlpaal. Er was al één iemand genezen van hiv en nu dus mogelijk nog twee.’’

Gaat deze dag de geschiedenisboeken in? 
,,Twaalf jaar lang was de genezing van de Amerikaanse hiv-patiënt Timothy Brown een uniek medisch wonder. Nu pas is vastgesteld dat hij geen uitzondering is. Vorig jaar heb ik Timothy Brown ontmoet. Dat was heel bijzonder. Iemand die inspireert. Hij vertelde me dat het wel heel eenzaam was om de enige te zijn die genezen is. Met dit nieuws van vandaag is dat niet meer zo. Dat maakt vandaag heel bijzonder. Stamceltherapie is alleen wel een hele ingewikkelde methode, die niet geschikt is voor veel mensen.’’

U hebt zelf hiv, hoe verhoudt stamceltherapie zich tot wat u moet doen om de hiv onder controle te houden?
,,Ik leef met hiv en slik één pil per dag. Mijn levensverwachting is eigenlijk zoals die van iedereen. Ik zou op dit moment niet zo’n heftige operatie ondergaan als stamceltransplantatie. Genezen is de droom van iedereen die hiv heeft. Omdat je niet meer hoeft uit te leggen hoe je hiv hebt opgelopen. Er is nog heel veel stigma rondom hiv. Ook in Nederland ervaren heel veel mensen dat. Veel mensen hebben nog het beeld van de jaren 80, 90. Denk aan Freddie Mercury van Queen, René Klijn van ‘I’m mister Blue’ bij Paul de Leeuw. Aan aids ging je dood.”

Europese richtlijn: ‘Nederlandse aanpak tinnitus als enige aan te bevelen’ (Bron: NOS.nl)

Geplaatst op
Tinnitus

Niet in paniek raken en in stapjes leren de piep in je oor te accepteren.

Dat is kort door de bocht de behandeling voor mensen met tinnitus, waarvan wetenschappelijk is aangetoond dat deze effectief is. “Ik moet het monster toelaten en er geen vervelend gevoel bij krijgen. Dat is de uitdaging”, zegt Ludo Brosems, die de behandeling ondergaat.

Naar schatting twee miljoen Nederlanders hebben in meer of mindere mate last van oorsuizen (tinnitus). Het kan variëren van af en toe een piep op de achtergrond, tot in extreme gevallen een constant aanwezig kabaal. De aandoening is niet te genezen. Enkele tienduizenden patiënten krijgen daardoor mentale problemen.

Ook Brosems heeft het er zwaar mee. “Ik zat, en zit, voorlopig nog in de vluchtmodus.” Hij probeert de aanhoudende piep zoveel mogelijk te maskeren. Bijvoorbeeld door de radio 24 uur per dag aan te houden. Alles om maar niet dat ene geluid te horen. “Het is gekmakend. Nooit wordt het meer stil in je hoofd.”

De behandeling, ontwikkeld aan de Universiteit Maastricht (UM), is een zogeheten cognitieve gedragstherapie. Het is gericht op de angst en wanhoop die sommige patiënten voelen. Gefaseerde blootstelling aan het geluid moet de angstreactie wegnemen. Want het is een haast onmogelijk opgave om de piep weg te denken of te blijven maskeren, zegt UM-onderzoeker Rilana Cima, die al jaren onderzoek doet naar deze behandeling.

“Als je ergens niet aan wil denken, ga je er juist heel erg aan denken.” Daarom leert de patiënt langzaam te wennen aan het geluid in allerlei verschillende omstandigheden. Van een combinatie aan geluiden tot aan stilte. Met als doel beter te kunnen leven met de aandoening.

Volgens Cima heeft 80 procent van de onderzochte mensen verbetering gemerkt. “In hoeverre je dat kan generaliseren, is maar de vraag. Daar doen we meer onderzoek naar.”

De methode is zo succesvol, dat het een standaardbehandeling wordt in Europa. Zorgverzekeraars in Nederland hebben de tinnitusbehandeling dit jaar in het basispakket opgenomen.

Saskia Ranson is een van de psychologen bij het zorgcentrum in Hoensbroek, waar de behandeling wordt aangeboden. Ze noemt het verrassend hoe sommige patiënten leren omgaan met hun aandoening. “Op het einde van de behandeling kunnen sommigen zich zo goed richten op het geluid, dat ze zelfs in slaap vallen terwijl ze ernaar luisteren.”

Brosems put hoop uit de nieuwe gedragstherapie. “Maar of ik tinnitus ooit zal verslaan, dat is nog maar de vraag.”